Wet Huis voor klokkenluiders

Per 1 juli 2016 is de Wet Huis voor klokkenluiders in werking getreden. Deze wet biedt aan medewerkers van organisaties met meer dan 50 personen de mogelijkheid om misstanden te rapporteren. Het huis heeft vervolgens de mogelijkheid om bij de organisatie een onderzoek in te stellen. De organisatie is verplicht om mee te werken aan dat onderzoek, dat wil onder meer zeggen dat zij alle informatie moet verstrekken, gedigitaliseerde data zoals e-mailbestanden en financiële databases beschikbaar moet stellen en de medewerkers en leidinggevenden dienen mee te werken aan interviews. De uitkomst van het onderzoek kan − naar onze verwachting ‘zal’ – worden gepubliceerd.

Belangrijke voorwaarde

Er mag eerst een klacht of een melding bij het huis worden gedeponeerd als de klacht eerst is ingediend bij een intern meldpunt van de organisatie. Dit betekent derhalve dat organisaties met meer dan 50 werkzame personen verplicht zijn een intern meldpunt in te richten.

Intern meldpunt

Het inrichten van een intern meldpunt betekent dat er een protocol van melden, een protocol van behandeling en afhandeling moet komen. De bemensing van het meldpunt is van groot belang: Welke deskundigheden zijn vereist? Ook externen? Dient de interne toezichthouder – de RvC of RvT – te worden betrokken bij het meldpunt? Mogen OR-leden deelnemen in de bemensing? Hoe bereikbaar maken wij het meldpunt? Moet het meldpunt ook voor externen zoals huurders of leveranciers bereikbaar zijn?

Onderzoek

Nagenoeg alle meldingen zullen moeten leiden tot een onderzoek. Dat onderzoek kan bestaan uit het voeren van een gesprek, maar kan ook bestaan uit een diepgaand onderzoek waarbij e-mailbestanden en financiële gegevens moeten worden geanalyseerd. Belangrijk is de vraag: intern onderzoeken of het onderzoek door een extern bureau uit laten voeren. Het is lang niet altijd noodzakelijk om een bureau in te schakelen. Maar als er sprake is van ongepast gedrag – wij spreken van onprofessioneel gedrag – zoals seksuele intimidatie, pesten, discriminatie, intimidatie of ervaring, dan is het zeer onverstandig om dat onderzoek door eigen mensen te laten doen.

Een systeem om meldingen te voorkomen

Ons dringende advies: vermijd meldingen door het instellen en onderhouden van een goed systeem van vertrouwenspersonen. Een systeem dat actief is, dat voelhorens heeft en dat het vertrouwen geniet van de medewerkers. Dan gaan interne meldingen tot de uitzondering behoren. En geen meldingen bij het huis.

Waarom EBBEN?

EBBEN kent de corporatiesector. EBBEN kan adviseren bij:

  • De opzet van het meldpunt;
  • De keuze: intern of extern (of een mix);
  • De opzet en werking van vertrouwenspersonen.

EBBEN kan – gevoelige − onderzoeken doen of iemand leveren voor de bemensing van het meldpunt. En EBBEN is een expert als het op vertrouwenspersonen aankomt. Wij leveren ook externe vertrouwenspersonen.